Παρασκευή, 22 Ιανουαρίου 2016 16:54

Αυτό εδώ είναι νερό του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Δύο νεαρά ψάρια κολυμπούν αμέριμνα στη μέση του ωκεανού  και συναντούν κατά τύχη ένα γεροντότερο που κολυμπά προς την αντίθετη κατεύθυνση, το οποίο τους γνέφει και λέει: ¨Καλημέρα παιδιά, πως είναι το νερό;" 

Τα δύο νεαρά ψάρια συνεχίζουν για λίγο την πορεία τους, μέχρι που το ένα γυρνάει προς το άλλο και του λέει: "Τι στο καλό είναι το νερό;" 

Η παράθεση σύντομων διδακτικών ιστοριών, εν είδη παραβολών, όπως αυτή που μόλις μοιράστηκα μαζί σας, συνηθίζεται στην εκφώνηση εναρκτήριων ομιλιών στις Ηνωμένες Πολιτείες. 

Η αφήγηση τέτοιων ιστοριών είναι εν τέλει μία από τις πιο υποφερτές και λιγότερο ανούσιες συμβάσεις του είδους ...αλλά αν φοβόσαστε πως σκοπεύω να σας παραστησσω το σοφό, γέρικο ψάρι που θα εξηγήσει σ'εσάς, τι είναι το νερό μην ανησυχείτε. 

Δεν είμαι το σοφό γέρικο ψάρι.

Το νόημα της ιστορίας με τα ψάρια συνοψίζεται απλώς στο ότι οι πιο προφανείς σημαντικές και αναπόδραστες πτυχές της πραγματικότητας είναι συχνά αυτές που δυσκολευόμαστε περισσότερο ν'αντιμετωπίσουμε και να συζητήσουμε.

Η παραπάνω δήλωση, βέβαια δεν είναι παρά μία κοινοτοπία - όμως στα χαρακώματα της ενήλικης ζωής, οι κοινοτοπίες μπορεί να γίνουν ζητήματα ζωής ή θανάτου.

Έτσι ξεκίνησε το 2005 την εναρκτήρια ομιλία στην τελετή αποφοίτησης των φοιτητών στις ελευθέριες τέχνες του Κολεγίου Κένιον ο Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλλας (Ιθάκα, Νέας Υόρκης, 1962 - Καλιφόρνια, 2008). Αυτού του είδους οι ομιλίες αποτελούν μία ιδιαίτερη αμερικάνικη παράδοση. Ομιλητής είναι συνήθως κάποιος πολιτικός, επιχειρηματίας, ηθοποιός, συγγραφέας, επιστήμονας, κ.λπ. που θεωρείται ότι έχει να μεταδώσει σημαντική "σοφία¨στους αποφοίτους.  Η ομιλία του Γουάλλας σύντομα αναρτήθηκε στο διαδίκτυο προκαλώντας μεγάλη αίσθηση εκείνα τα χρόνια και μετά τον θάνατο του κυκλοφόρησε και σε βιβλίο. Στα ελληνικά το βιβλίο αυτό κυκλοφόρησε πριν μερικούς μήνες με τον τίτλο "Αυτό εδώ είναι νερό", εκδόσεις "Κριτική", με μετάφραση και επίμετρο από τον Κώστα Καλτσά.  

Ο Γουάλλας και ο Τζόναθαν Φράνζεν ήταν τα δύο ανερχόμενα αστέρια στις Η.Π.Α στη δεκαετία του '90. Στις 12 Σεπτεμβρίου του 2008 ο Γουάλλας, που πάνω από είκοσι χρόνια έπασχε από κλινική κατάθλιψη, αυτοκτόνησε. Μέχρι σήμερα το περιλάλητο μυθιστόρημά του "Infinite Jet" (1996) θεωρείται από πολλούς το εμβληματικότερο μυθιστόρημα του τέλους του 20ου αιώνα.

Όλα τα παραπάνω δένουν με την ταινία του Τζέιμς Πόλσοντ "Το τέλος της διαδρομής" με τους Τζέισον Σίγκελ και Τζέσι Άιζενμπεργκ που είδα πριν λίγες μέρες στο βίντεο. Η ταινία είναι βασισμένη στις αδημοσίευτες συνεντεύξεις που πήρε σε πέντε συνεχόμενες μέρες ο δημοσιογράφο του «Rolling Stone» Ντέιβιντ Λίπσκι από τον συγγραφέα Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, στο σπίτι του τελευταίου. Αυτό που φαίνεται καθαρά στην ταινία είναι δυσκολία της θεμελίωσης της εμπιστοσύνης μεταξύ αυτών των δύο αντρών καθώς και οι δισταγμοί του Γουάλας να αποφασίσει για το μέλλον του. Γράφτηκε πως ο σκηνοθέτης κατάφερε να σκιαγραφήσει με επιτυχία την προσωπικότητα του Γουάλλας. Οι προσωπικές μαρτυρίες μιλάνε για έναν άνθρωπο με πολύπλοκη σκέψη και μετρημένες συνήθειες, σοβαρές εμμονές και εναλλαγές διάθεσης, μια ασταθή τοποθέτηση ανάμεσα στην αλήθεια και στη φαντασία, στην υπεκφυγή και στη σύγκρουση, συμπονετικός και ιδιωτικός, βαθιά μοναχικός και γλιστερός μέσα στη ρέουσα εξομολογητικότητά του, τρομαγμένος μπροστά στον κίνδυνο πιθανού παραστρατήματος στον λάθος αμερικανισμό, όντας σοβαρός αναλυτής του ήθους και της εφαρμογής του στη χώρα του.Και αυτό που θίγει διακριτικά ο σκηνοθέτης είναι η κούραση και η ματαιότητα που ταλαιπωρεί τον συγγραφέα την εποχή που βρέθηκε κοντά στη δόξα για μια στιγμή. 

Εδώ  το τρέιλερ της ταινίας. 

Ένα ακόμα απόσπασμα από το εξαιρετικό βιβλιαράκι "Αυτό εδώ είναι νερό"

.....Αν λατρέψετε το χρήμα και τα υλικά αγαθά - αν μ'αυτά δίνετε πραγματικό νόημα στη ζωή σας - τότε δεν θα σας είναι ποτέ αρκετά. 

Δεν θα αισθανθείτε ποτέ πως αποκτήσατε αρκετά.

Είναι αλήθεια.

Αν λατρέψετε το ίδιο σας το σώμα και την ομορφιά και τη γοητεία του, θα νιώθετε μονίμως άσχημοι, κι όταν ο χρόνος και η ηλικία αρχίσουν ν'αφήνουν τα σημάδια τους, θα πεθάνετε εκατομμύρια μικρούς θανάτους μέχρι τελικά να σας φυτέψουν στο χώμα.

Σ'ένα βαθμό όλοι μας τα γνωρίζουμε ήδη όλα αυτά. Έχουν κωδικοποιηθεί ως μύθοι, παροιμίες, στερεότυπα, εύηχες κοινοτοπίες, επιγράμματα, παραβολές - ως η ραχοκοκαλιά κάθε σημαντικής ιστορίας.

Το κόλπο είναι να βρούμε τρόπο να αποκτήσουμε επίγνωση αυτής της αλήθειας σε καθημερινή βάση.

Αν λατρέψετε την εξουσία, θα αισθάνεστε αδύναμοι και τρομαγμένοι, και θα χρειάζεται να ασκείτε όλο και μεγαλύτερη εξουσία στους άλλους για να μην σας κατακλύσει ο φόβος.

Αν λατρέψετε την ευφυία σας, το να σας θεωρούν έξυπνους, θα καταλήξετε να αισθάνεστε ηλίθιοι και απατεώνες, θα φοβάστε μια ζωή μήπως σας πάρουν χαμπάρι.

Και ούτω καθεξής. 

Κοιτάξτε αυτές οι μορφές λατρείας θα σας προδώσουν όχι επειδή είναι κακές ή αμαρτωλές αλλά επειδή είναι ασυναίσθητες.

Είναι εργοστασιακές ρυθμίσεις. 

Είναι μια λατρεία στην οποία βυθίζεσαι σταδιακά, μέρα με τη μέρα, καθώς γίνεσαι όλο και πιο επιλεκτικός στο τι αφήνεις τον εαυτό σου να δει και στο πως μετράς την αξία των πραγμάτων, χωρίς να έχεις πλήρη επίγνωση του ότι το κάνεις.

Και ο αποκαλούμενος "πραγματικός κόσμος" δεν θα σας αποθαρρύνει από το να λειτουργείτε με βάση τις εργοστασιακές σας ρυθμίσεις. Διότι ο αποκαλούμενος "πραγματικός κόσμος" των ανθρώπων του χρήματος και της εξουσίας συνεχίζει να λειτουργεί μια χαρά με καύσιμα το φόβο και την περιφρόνηση, την απογοήτευση και την επιθυμία και τη λατρεία του εαυτού....

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 24 Μαρτίου 2016 19:42
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση