Τρίτη, 03 Φεβρουαρίου 2015 21:41

Η Κροατική σεισάχθεια και οι αριστεροί του κόσμου

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Την Κροατία δεν τη γνωρίζαμε. Την μάθαμε στις αρχές της δεκαετίας του '90. Μέχρι τότε όλα αυτά τα σημερινά κράτη (Σλοβενία, Βοσνία, Σερβία, Π.Γ.Δ Μακεδονίας, Μαυροβούνιο) αποτελούσαν την Γιουγκοσλαβία. Αέρινοι ποδοσφαιριστές, ευφάνταστοι μπασκετμπολίστες και μυαλωμένοι προπονητές ήταν στις πρώτες θέσεις της παγκόσμιας λίστας των αστέρων. Και κάτι ξεχωριστοί κινηματογραφιστές όπως ο Κουστουρίτσα ( ο Μάρκες των Βαλκανίων), ο Μακαβέγιεφ, κ.ά. 

Αυτές οι διαφορετικές εθνότητες και θρησκείες (Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Μουσουλμάνοι) συνυπήρξαν αρκετά δημιουργικά όσο επικεφαλής της ηγεσίας της ήταν ο στρατάρχης Τίτο και οι παρτιζάνοι του. Μετά τον θάνατό του άρχισαν τα όργανα και πολύ γρήγορα άρχισε να μην αντέχει ο ένας τον άλλον. Βάλανε το χεράκι τους και οι Γερμανοί και για να χωρίσουν τα τσανάκια τους έτρεξε άφθονο αίμα. Προπάντων αίμα αθώων. Να υπενθυμίσουμε πως στο χωρισμό της Τσεχοσλαβακίας σε Τσεχία και Σλοβακία, δεν χύθηκε ούτε σταγόνα. Το γαμώτο είναι πως δεν είναι καθόλου απίθανο μετά από 50 χρόνια να ξαναενωθούν ή να συνυπάρχουν ομαλά εντός της Ε.Ε με καταργημένα σύνορα, όταν όλα αυτά τα κράτη γίνουν μέλη της.  

Η Κροατία έγινε το 28 μέλος της Ε.Ε την 1η Ιουλίου 2013, ενώ από το 2009 είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Από το 2011 έχει μία κεντροαριστερή κυβέρνηση του συνασπισμού Κουκουρίκου ( ένα από τα τέσσερα κόμματα που τον αποτελούν είναι το "Κροατικό κόμμα συνταξιούχων"), με πρωθυπουργό τον Ζόραν Μιλάνοβιτς. Στις αρχές του Ιανουαρίου που μας πέρασε εκλέχτηκε πρόεδρος της Κροατίας με 50.4% η κεντροδεξιά 46χρονη Κολίντα Γκράμπα Κιτάροβιτς. Είναι η πρώτη γυναίκα σε όλα τα Βαλκάνια που εκλέγεται πρόεδρος μιας χώρας. 

Η Κροατία έχει έκταση 56.500 τ.χιλ. πληθυσμό 4.200.000 κατοίκους και πρωτεύουσα το Ζάγκρεμπ. Την πόλη αυτήν την έμαθα πολύ μικρός τότε που ο Ολυμπιακός έπαιξε με την ομώνυμη ομάδα. Εκείνα τα πολύ μακρινά χρόνια τα γκολ τα έβαζε ο Φόντακας, κατά κόσμο Γιώργος Σιδέρης. Όπως όλες οι χώρες του νότου, έτσι και η Κροατία έχει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Σήμερα κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο η είδηση για μια μίνι σεισάχθεια που προχώρησε η κυβέρνηση του Μιλάνοβιτς. 

Το πρώτο που αναρωτήθηκα είναι αν μία κεντροδεξιά ή αμιγώς δεξιά κυβέρνηση θα επέλεγε ποτέ μια τέτοια λύση των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι φτωχότεροι πολίτες της χώρας. Κι απάντησα όχι. Ούτε τη διαγραφή των χρεών την έχουν στην ατζέντα τους. Μα γιατί; Η απάντηση πως αυτοί της δεξιάς εκφράζουν τα συμφέροντα των εχόντων και κατεχόντων σε όλες τις χώρες του κόσμου και σε όλες τις εποχές, είναι αποστομωτική, μιας και δεν στερείται αλήθειας. Ναι, αλλά, συνεχίζει ο δικηγόρος του διαβόλου, στις δημοκρατίες όπου γίνονται εκλογές, πως δέχονται οι κεντροδεξιοί να μειώνουν τις πιθανότητες να κερδίζουν εκλογές, αρνούμενοι ένα μέτρο ανακούφισης και που στη τελική αυτοί μπορούν να βρουν χίλιους τρόπους για να ξαναπάρουν πίσω αυτά που θα χαρίσουν; Δεν το γνωρίζω αγαπητέ μας δικηγόρε. 

Για να δούμε όμως τι λέει σε γενικές γραμμές το πρόγραμμα "Νέα Αρχή" που αφορά 60.000 περίπου οικογένειες. Λέει λοιπόν, ότι όσοι χρωστούν μέχρι 35.000 κούνα (περί τα 4.500 ευρώ), διαγράφεται το χρέος τους εφ'όσον βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας (στην Κροατία αυτό είναι 100 ευρώ), δεν έχουν ακίνητη περιουσία και ενεργό τραπεζικό λογαριασμό. Η διαγραφή αφορά χρέη προς το δημόσιο, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις τράπεζες, χρέη που βεβαιώθηκαν μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2013. Στο πρόγραμμα αυτό πείστηκαν από τον Μιλάνοβιτς να συμμετάσχουν και ιδιοκτήτες μεγάλων επιχειρήσεων και εταιρειών κινητής τηλεφωνίας με τους ίδιους όρους που αφορούν τον δημόσιο τομέα και με την διαβεβαίωση ότι όσες εταιρείες συμμετάσχουν δε θα επιχορηγηθούν από το κράτος. Η Στατιστική Κροατική Υπηρεσία ( που ελπίζουμε να είναι αξιόπιστη κι όχι όπως η δικιά μας) υπολογίζει ότι το ποσόν της διαγραφής αγγίζει τα 300 εκ. ευρώ. Φυσικά και εκεί υπάρχουν μεγάλα "κόκκινα δάνεια" που δεν μπορούν να ξεχρεωθούν. Αυτά ανέρχονται σε 5 δις ευρώ και αφορούν 320 χιλ. Κροάτες. Στη λογική των μέτρων ουσιαστικής κοινωνικής πολιτικής η κυβέρνηση ετοιμάζει και άλλα νομοσχέδια για να ανακουφίσει τα αδύναμα στρώματα της Κροατίας. 

Είναι αρκετοί αυτοί που αναρωτιούνται αν η Κροατική σεισάχθεια της κεντροαριστεράς μπορεί να παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην ανάκαμψης της οικονομίας. Οι απαντήσεις ποικίλουν. Οι υπέρμαχοι υποστηρίζουν πως μακροπρόθεσμα τα μέτρα αυτά θα βοηθήσουν την οικονομία γενικά, και κοντοπρόθεσμα τους ευεργετημένους από τη διαγραφή των χρεών τους, για να κάνουν μια νέα αρχή. Οι σκεπτικιστές υποστηρίζουν ότι ένας χρεωμένος φτωχός δε διαφέρει από έναν πολίτη που δεν χρωστάει αλλά δεν έχει δουλειά. Το μεγάλο πρόβλημα και εκεί είναι η στασιμότητα της Κροατικής οικονομίας, που η κεντροαριστερή κυβέρνηση δεν κατάφερε αυτά τα τέσσερα χρόνια που κυβερνάει να την ξεκολλήσει. Παράλληλα όλες οι υποσχέσεις της για εισαγωγή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς ενός κράτους απαρχαιωμένου και η πάταξη της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς προχώρησαν ελάχιστα, ίσα ίσα για τα μάτια του κόσμου. Άραγε τι εξήγηση να υπάρχει γι'αυτήν την αδυναμία της εν γένει βαλκανικής αριστεράς να αλλάξει νοοτροπίες αρχαϊκές και την δυσλειτουργία του κράτους;

Για όσους βρίσκονται σε δύσκολη θέση, είναι προφανές πως η διαγραφή των χρεών τους είναι ένα θετικό βήμα που επιπλέον, έστω και κοντοπρόθεσμα, ενισχύει τη συνοχή της κοινωνίας. Μόνο που γρήγορα θα αποδειχθεί δώρον άδωρον αν δεν προκύψει ανάπτυξη με επενδύσεις και δε δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Γι'αυτό η κεντροδεξιά κατηγορεί την κυβέρνηση ότι η σεισάχθειά της είναι άνευ ουσιαστικού νοήματος και την επέλεξε μόνο και μόνο για να κερδίσει τις επερχόμενες εκλογές. Πρόκειται δηλαδή για μια ψηφοθηρική σεισάχθεια; Το Κροατικό καμπανάκι ας ελπίσουμε ότι το ακούν και οι δικοί μας εδώ, πριν αρχίσουν να τους/μας ζώνουν τα φίδια.

Ο δικηγόρος του διαβόλου θέλει να μας ρωτήσει κάτι ακόμα. Ποιοι άραγε πολιτικοί σχηματισμοί είναι ικανοί και έχουν τον τρόπο να προκαλέσουν στις μέρες μας οικονομική ανάπτυξη; Προφανώς οι λάτρεις του σοβιετικού τύπου, που δε διδάχτηκαν τίποτα από την αποτυχία των κρατών του υπαρκτού σοσιαλισμού με τον κεντρικό σχεδιασμό και την απουσία διαλόγου, είναι σταντ μπάι μήπως και γίνει καμία στραβή και καταλάβουν την εξουσία. Και καλά κάνουν διότι με αυτά που ευαγγελίζονται πόσους και ποιους μπορούν να πείσουν για την υπεροχή τους στην προάσπιση των λαϊκών συμφερόντων; Οι κεντροδεξιές δυνάμεις ακόμα και όταν καταφέρνουν μια σεβαστή οικονομική ανάπτυξη είναι απ'αυτές που κάνουν τους φτωχούς φτωχότερους και τους πλούσιους πλουσιότερους. Οι κεντροαριστεροί, σε χώρες όπως οι σκανδιναβικές, κατορθώνουν να διατηρούν στο περίπου το υψηλό κοινωνικό επίπεδο των κοινωνιών τους, αλλά γενικά ένα άλλο σχέδιο που να διαφέρει ουσιαστικά από τους κεντροδεξιούς στόχους και τα μέσα, δεν έχουμε αντιληφθεί τα τελευταία τριάντα χρόνια.

Μένει το κινέζικο μοντέλο, αυτό που οι κρατικές επιχειρήσεις έχοντας το πάνω χέρι συνυπάρχουν με τις ιδιωτικές. Μεγάλος πλούτος συσσωρεύεται στην Λαϊκή Δημοκρατίας της Κίνας την μετά Μάο εποχή, όμως το μεγάλοπρόβλημα είναι ότι οι εργαζόμενοι καρπούνται ελάχιστα σε σχέση με την εργασία που προσφέρουν και σε σχέση με αυτά που απολαμβάνουν οι της γραφειοκρατίας, του κομματικού μηχανισμού και των ιδιωτών επιχειρηματιών. Ελάχιστα και σε καθεστώς ανελευθερίας.

Με λίγα λόγια είναι φανερό πως παγκόσμια υπάρχει θέμα σοβαρό για τις αριστερές δυνάμεις. Το άσχημο είναι πως δεν μας πείθουν ότι το έχουν αντιληφθεί εις βάθος και οι ίδιες. Επί του παρόντος, ο πιο προωθημένος ρόλος που μπορούν να παίξουν είναι αυτός του καλού διαχειριστή του συστήματος, εν μέρει αδιάφθορου και αρκετά ικανού που επιλέγει να δίνει μια προτεραιότητα σε μέτρα βοήθειας προς τα αδύναμα στρώματα. Φυσικά σε χώρες όπως η δική μας, αν μας προκύψουν δυνάμεις για να κυνηγήσουν τις κατακτήσεις που έχουν σε όλα τα επίπεδα οι χώρες της Σκανδιναβίας, είναι σαν να κάνουμε για δεύτερη φορά την επανάσταση του '21. Μόνο που τώρα οι βασικοί εχθροί θα είναι οι ίδιοι οι εαυτοί μας και τα αεριτζίδικα συμφέροντα.

 

Σεισαχθής= σείω + άχθος=βάρος, δηλαδή αυτός που αποτινάζει το βάρος. Η σεισάχθεια ήταν ένα νομοθετικό μέτρο που για πρώτη φορά και υπό δημοκρατικό καθεστώς πήρε σε μεγάλη έκταση ο Σόλωνας γύρω στο 590 π.Χ και αφορούσε στην κατάργηση των χρεών. Πως όμως κατάφερε ο Σόλων να πείσει δανειστές και δανειζόμενους για τη σεισάχθειά του; Ένα ενδιαφέρον βιβλίο που προσφέρει ιδέες και σκέψεις για συζήτηση, σχετικά με πολλά από αυτά τα πρωτοφανή που έγιναν τους δύο εκείνους αιώνες από τον Σόλωνα και μετά, είναι το "Μαθήματα από την Αθηναϊκή δημοκρατία". Ο συγγραφέας του, ιστορικός Δημήτρης Κυρτάτας που διδάσκει την Ιστορία της ύστερης αρχαιότητας στο πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας, ισχυρίζεται πως ένας πιο σωστός τίτλος θα ήταν "Απορίες γύρω από την Αθηναϊκή δημοκρατία". Στο επίκεντρο αυτού του βιβλίου η αντιδιαστολή της άμεσης με την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ένα θέμα που απασχολεί αρκετούς αγωνιστές.     

 

  

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 05 Φεβρουαρίου 2015 21:30
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση