Δευτέρα, 08 Σεπτεμβρίου 2014 21:10

Η Ηετιώνεια πύλη και η αρχαία Δραπετσώνα από τον προϊστορικό περιηγητή Γιώργο Τσιρίδη

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Η Ιστορία δεν είναι μία. Ευτυχώς. Όχι γιατί ο καθένας φτιάχνει μια ιστορία στα μέτρα του κόβοντας και ράβοντας και πετώντας στα σκουπίδια ότι δεν του ταιριάζει. Απ'αυτόν τον κανόνα ουδείς άνθρωπος μπορεί να ξεφύγει, είτε είναι ο Θουκυδίδης, είτε κι εγώ που σας ιστορώ. Κι αυτό γιατί όλοι όσοι νοιώθουν την ανάγκη της ετυμηγορίας της Ιστορίας για να δικαιώσουν

 

τις απόψεις τους και τον τρόπο που χειρίζονται τα θέματα με τα οποία ασχολούνται στο παρόν του βίου τους, δεν είναι δυνατόν να γεμίσουν ενέργεια από μια ιστορία που τους πάει κόντρα, ή δεν τους καλύπτει στα βασικά στις δημόσιες διαμάχες με τους αντιπάλους τους.

 

Η Ιστορία, που ευτυχώς είναι πολλές, είναι γιατί πρόκειται για τον καθρέφτη των αντιθέσεων και των συγκρούσεων. Αν ήταν λοιπόν μία, θα ήταν μία σούπα άχρωμη, άοσμη και άνοστη. Να σκεφτείτε πως σ'αυτόν τον κόσμο των αντιθέσεων που κρύβονται πίσω από υποταγές, συναινέσεις και χωρισμούς , μια ακραία αλλά συνηθισμένη στάση για να κερδίζουν αρκετοί ιστοριομάχοι τις εντυπώσεις, όταν δεν έχουν κάτι αληθινό να αντιπαραθέσουν, είναι να επινοούν εκ του μηδενός πρόσωπα, γεγονότα και ιστορίες. Τόσο μεγάλη είναι η ανάγκη αυτών των ανθρώπων που δεν προβάλλουν καμία αντίσταση στην αυτοπαραπλάνησή τους.

Λόγου χάρη οι εθνικιστές, που στην πλειονότητά τους στην Κατοχή υπήρξαν συνεργάτες των χιτλερικών, πέρα από το να βρίζουν στα χρόνια της μεταπολίτευσης το ΕΑΜ και το ΚΚΕ, δεν είχαν με τι και με ποιον να παινευτούν γι'αυτήν την περίοδο. Επειδή λοιπόν, στα τέλη της δεκαετίας του '90 και στις αρχές του 2000, το ονόματα του Γλέζου και του Σάντα ακουγόντουσαν ξανά πολύ, ιδιαιτέρως στα σχολεία, επινόησαν έναν στρατιώτη που δεν το άντεχε να πέσει η Ελληνική σημαία που κυμάτιζε στην Ακρόπολη στα χέρια των ναζί, την ξεκρέμασε, τυλίχτηκε μ'αυτήν κι έπεσε στο γκρεμό. Στις σχολικές γιορτές λοιπόν της 28ης Οκτωβρίου, είχαν κάτι κι αυτοί να πουν - να δοξάζουν δηλαδή μία άνευ νοήματος αυτοκτονία - ως αντίπαλο δέος στον ηρωισμό του εν ζωή αριστερού Μανώλη Γλέζου. Ουδεμία έκπληξη, διότι έτσι πορεύεται πάντα ο άνθρωπος, που εκτός από την ιστορία που γράφει με όσα κάνει και δεν κάνει στη ζωή του, φτιάχνει στα μέτρα του και την ιστορία του, αυτήν που πιστεύει και διαδίδει. Αυτός λοιπόν σώζεται, αλλά εμείς ακόμα και στους εν αγνοία τους εξαπατητές, πόση εμπιστοσύνη μπορούμε να έχουμε;

Ο άλλος παγκόσμιος νόμος που ισχύει είναι ο γνωστός, πως την Ιστορία δηλαδή, την γράφουν οι νικητές, ιδίως στις φάσεις που παίζονται πολλά και η ταραχή είναι το πιο διαδεδομένο αίσθημα εξ αιτίας του ξεβολέματος. Την γράφουν όπως μπορούν βεβαίως κι όπως νομίζουν ότι τους συμφέρει. Φυσικά και οι ηττημένοι έχουν και γράφουν ιστορία. Δίχως και αυτών οι εξιστορήσεις να έχουν καλές σχέσεις με την αλήθεια και να είναι τέκνα ενός ευρυγώνιου και βαθιού βλέμματος που ξεπερνάει αυτό του μέσου ανθρώπου με τις περιορισμένες εμπειρίες. Οπότε; Οπότε ο χρόνος εν μέρει μας σώζει.

Κανόνας είναι κι αυτός, ότι δηλαδή όσο απομακρυνόμαστε από τη χρονική περίοδο που εξετάζουμε και επειδή ατονούν τα πάθη, τόσο πληθαίνουν οι πηγές, οι φωνές και οι ματιές και οι συνθέσεις τους - ακαδημαϊκές, ερασιτεχνικές κι αιρετικές. Αυτός είναι ο άλλος νόμος για να διαμορφώνεται σιγά σιγά μια πλούσια παρακαταθήκη που εξ αιτίας και της νηφάλιας προσέγγισης πετυχαίνει μια πιο σαφή κι ακριβή παρουσίαση της υπό εξέταση ιστορικής περιόδου. Αυτήν την Ιστορία οι αυτόνομοι ιστορικοί και οι άλλοι των σχολών, χάριν της επιστήμης της φήμης και του γοήτρου την πλάθουν αναμεταξύ τους και την εμπλουτίζουν με προσεγγίσεις, με αλήθειες και με ιδέες. Αλλά και τα κόμματα έχουν να λένε τα δικά τους με κυρίαρχο κίνητρο, το ουσιαστικό, την κατάκτηση της εξουσίας δηλαδή. Ένας άλλος κόσμος που αναγκαστικά έρχεται σε επαφή με την Ιστορία είναι οι μαθητές. Αυτούς όμως, τουλάχιστον στα δικά μας σχολεία, οι πάσης λογής αυταρχικές εξουσίες τους θέλουν να  παπαγαλίζουν παρά να εξετάσουν τα πράματα με κριτική διάθεση. Τέλος είναι και όλοι εκείνοι οι πολίτες, λίγοι συνήθως, που τους αρέσει να ρωτούν, να μαθαίνουν, να διηγούνται και να γράφουν κομμάτια της μεγάλης Ιστορίας. 

Τώρα, αν με ρωτήσεις πέρα από όλα αυτά, τι ρόλο μπορεί να παίξει η Ιστορία στην εξέλιξη των κοινωνιών που μελετά, θα σου απαντήσω κρίνοντας από τον εαυτό μου, του κομπάρσου βεβαίως και ενίοτε του γκεστ σταρ που κλέβει την παράσταση. Διαβάζοντας τα πρώτα εξωσχολικά βιβλία ιστορίας ήδη είχα διαμορφωμένες παρορμήσεις, που οι συλλήψεις των συγγραφέων μου τις ενίσχυαν και τις βελτίωναν.

Αυτή είναι η γνώμη μου για όσα εν δυνάμει είναι σε θέση να πετύχει μια Ιστορία, που εξετάζει πολύπλευρα μια περίοδο, που στα ερωτήματα του τύπου "γιατί, από ποιους και πως έγινε αυτό κι όχι εκείνο" ή " τι άλλο θα μπορούσε να είχε γίνει και γιατί δεν έγινε", απαντά με μια λογική επάρκεια διαμορφώνοντας παράλληλα μία σφαιρική παρουσίαση προσπαθώντας να μπάζει όσο γίνεται πιο λίγο. Μια τέτοια Ιστορία, που φωτίζει τις συμφωνίες και τις αντιθέσεις, τις συνέχειες και τις ασυνέχειες, τις συνθέσεις και τις ρήξεις ενός έθνους εσωτερικά κι εξωτερικά, από ιστορικούς που δεν εφησυχάζουν με τις συνταγές και τις παραμυθίες μιας κοινωνίας, και μιας πολιτείας, αλλά και που προσφέρουν μια κριτική θέαση τόσο στον κόσμο που έρχεται, όσο και σ'αυτόν που μπορεί να έρθει, πιστεύω ότι είναι ουσιαστικό στοιχείο του θεμέλιου μιας πολιτικής παιδείας του καθενός από εμάς. Και όταν λέμε πολιτική, εννοούμε την ολόπλευρη, ατομική ή και μαζική συμμετοχή των ανθρώπων στην διεκδίκηση των όρων εξυπηρέτησης  όχι μόνο των συμφερόντων τους, αλλά και κατάκτησης της ευτυχίας τους. Φυσικά όπως αυτά τα ονειρεύονται/φαντάζονται μέσα στην δεδομένη κοινωνία όπου ζουν, συσχετίζονται και κινούνται - αδρανούν.

Ο πρώην δημοτικός σύμβουλος Γιώργος Τσιρίδης έχει μια καλή σχέση με την Ιστορία. Την ψάχνει, την ξεσκαρτάρει, την συνθέτει, την χρησιμοποιεί σε ιστορικά μυθιστορήματα και στις καλές του στιγμές την παρουσιάζει μ'έναν ελκυστικό τρόπο. Τις τελευταίες μέρες έγραψε στο νέο μπλογκ του Επιθεώρηση, μια παρουσίαση της Ηετιώνειας πύλης που βρίσκεται στη Δραπετσώνα δίπλα στο λιμάνι του Πειραιά  εδώ ) και μια εξιστόρηση της Δραπετσώνας στην πρώιμη αρχαιότητα ( εδώ ) . Ελπίζουμε να τις ευχαριστηθείτε. 

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 09 Σεπτεμβρίου 2014 13:49
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση