Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Τρίτη, 19 Μαΐου 2026 17:50

Η πήλινη ομορφιά μιας "καθιστής γυναίκας" κι ενός "στοχαστή" που αντέχει περίπου 7000 χρόνια, του Giorgos Mpeliris στο Όμορφα, περίεργα, πρωτότυπα, παράξενα και σπάνια, fb

Επιλέγουσα ή Συντάκτρια 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
fab32Στα βάθη της ευρωπαϊκής προϊστορίας, γύρω στο 5000 π.Χ., ο νεολιθικός πολιτισμός της Χαμαντζία στη σημερινή Ρουμανία άφησε πίσω του δύο πήλινα ειδώλια.
 
Πρόκειται για τον περίφημο «Στοχαστή» και την «Καθιστή Γυναίκα», ένα ζευγάρι από σκληρό πηλό που καταρρίπτει την αυστηρότητα της προϊστορικής τέχνης και μοιάζει να έχει αποδράσει από το σαλόνι ενός σύγχρονου σπιτιού.
 
Αντί να αναπαριστούν απρόσιτες θεότητες της γονιμότητας, οι άγνωστοι τεχνίτες εκείνης της εποχής αποφάσισαν να αποτυπώσουν με εκπληκτική ειλικρίνεια σκηνές καθημερινής, σχεδόν συζυγικής, ρουτίνας.
 
fab65Το πιο διάσημο νεολιθικό γλυπτό από τερακότατα εκείνης της εποχής είναι το γνωστό ως «Ο Στοχαστής της Τσερναβόδα» που ανακαλύφθηκε το 1956 κοντά στην Τσερναβόδα, μαζί με ένα άλλο εμβληματικό ειδώλιο γνωστό ως «Η Καθιστή Γυναίκα». Ο στοχαστής θεωρείται αριστούργημα της τέχνης της ύστερης Λίθινης Εποχής, αντιπροσωπεύοντας ένα από τα πρώτα παραδείγματα προϊστορικής τέχνης που επικεντρώνεται στην ανθρώπινη ενδοσκόπηση και στοχασμό και όχι μόνο στη γονιμότητα ή την τελετουργία. Ο καλλιτέχνης που το κατασκεύασε θα πρέπει να διέθετε αισθητική και γλυπτική τέχνη πολύ προγμένη για την εποχή του.
Ο «Στοχαστής» απεικονίζεται καθισμένος σε ένα χαμηλό σκαμνί, με τους αγκώνες στα γόνατα και το κεφάλι να αναπαύεται βαριά ανάμεσα στα χέρια του. Στην αυστηρή επιστήμη της αρχαιολογίας ονομάζεται κομψά «στοχαστής», όμως στα μάτια του σημερινού παρατηρητή αποδίδει με ανατριχιαστική ακρίβεια τη διαχρονική στάση του άνδρα που μόλις έχει ερωτηθεί «τι σκέφτεσαι;» ή αναστοχάζεται τη ζωή του, τις σχέσεις του, την ιστορία του.
Ακριβώς δίπλα του βρέθηκε, η «Καθιστή Γυναίκα» που προσγειώνει την κατάσταση στην απόλυτη πραγματικότητα. Είναι καθισμένη απευθείας στο έδαφος, κρατώντας χαλαρά το πόδι της, σε μια στάση αυστηρά πρακτική και αβίαστη. Δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου για υπαρξιακές αναζητήσεις. Η στάση της εκπέμπει την ήρεμη υπομονή της γυναίκας που έχει ήδη οργανώσει τη νεολιθική εστία, έχει εξασφαλίσει την επιβίωση, και απλώς κάθεται περιμένοντας υπομονετικά τον σύντροφό της να ολοκληρώσει τη φιλοσοφική του κρίση, για να μπορέσουν επιτέλους να προχωρήσουν στις δουλειές της ημέρας.
Σήμερα, η ειρωνεία της τύχης και οι μουσειακές αποφάσεις έχουν επιβάλει μια αναγκαστική χιλιομετρική απόσταση σε αυτό το εμβληματικό ζευγάρι. Ο μεν «Στοχαστής» φιλοξενείται στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Ρουμανίας στο Βουκουρέστι, συνεχίζοντας να σκέφτεται ανενόχλητος τα προβλήματά του, ενώ η «Καθιστή Γυναίκα» βρίσκεται στο Μουσείο Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Κωνστάντζας, απολαμβάνοντας πιθανότατα την ησυχία της και τον δικό της προσωπικό χώρο. Μετά από επτά χιλιάδες χρόνια κοινής, σιωπηλής συμβίωσης κάτω από το χώμα, αυτή η σύγχρονη μουσειακή «απόσταση» φαντάζει ως μια εξαιρετικά εύστοχη και χιουμοριστική κατάληξη. Ωστόσο, τα δύο αυτά πήλινα τεχνουργήματα εξακολουθούν να συνομιλούν νοητά, θυμίζοντάς μας πως ο άνθρωπος προσπαθεί αδιάκοπα, με τον ίδιο ακριβώς γοητευτικό τρόπο, να ισορροπήσει ανάμεσα στον ανδρικό δραματικό στοχασμό και τη γυναικεία, γειωμένη πρακτικότητα.
Από Χριστίνα Παπαδάκη
 
Σ.Δ * Η Χαμαντζία (Hamangia) είναι ένας σημαντικός νεολιθικός πολιτισμός της Ύστερης Νεολιθικής εποχής, ο οποίος άκμασε κατά την 6η και 5η χιλιετία π.Χ. (περίπου 5250-4500 π.Χ.). 
Τοποθεσία
Αναπτύχθηκε κυρίως στη γεωγραφική περιοχή της Δοβρουτσάς (ανάμεσα στον ποταμό Δούναβη και τη Μαύρη Θάλασσα), καλύπτοντας εδάφη της σημερινής ανατολικής Ρουμανίας και της βορειοανατολικής Βουλγαρίας. 
Χαρακτηριστικά 
  • Τρόπος ζωής: Οι άνθρωποι της Χαμαντζία ζούσαν σε ημιυπόγειες κατοικίες και η οικονομία τους βασιζόταν στη γεωργία, την κτηνοτροφία, το κυνήγι και το ψάρεμα.
  • Ταφικά έθιμα: Είναι ιδιαίτερα γνωστοί για τα οργανωμένα νεκροταφεία που έχουν βρεθεί (όπως στη Cernavodă και το Durankulak), όπου οι νεκροί θάβονταν με πλούσια ταφικά κτερίσματα, όπως κοσμήματα και αγγεία. 
Η Τέχνη και τα Διάσημα Ειδώλια
Ο πολιτισμός είναι παγκοσμίως διάσημος για την εξαιρετική κεραμική του και τα μοναδικά πήλινα ειδώλια. Τα πιο εμβληματικά ευρήματα, που ανακαλύφθηκαν στη Cernavodă της Ρουμανίας, είναι το γνωστό ζευγάρι αγαλματιδίων: 
glupto1Ελλάδα: Από την εποχή 5800 - 5300 π.Χ.στον ελλαδικό χώρο σώζονται πλήθος εντυπωσιακών κεραμικών αγγείων και πήλινων ή λίθινων ειδωλίων (γλυπτών). 
Αυτά τα προϊστορικά αντικείμενα περιλαμβάνουν
Κεραμική: Τα αγγεία είναι χειροποίητα, εξαιρετικής τέχνης και κατασκευάζονταν για καθημερινή χρήση ή αποθήκευση. Χαρακτηρίζονται από εντυπωσιακή γραπτή διακόσμηση (π.χ. κόκκινα μοτίβα σε λευκό φόντο ή το αντίστροφο) και στιλβωμένες επιφάνειες. Σημαντικά δείγματα έχουν βρεθεί σε οικισμούς όπως το Σέσκλο Θεσσαλίας και το Δισπηλιό Καστοριάς.
  • Γλυπτική (Ειδώλια): Η μικρογλυπτική ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη. Κατασκευάζονταν κυρίως από πηλό (πηλά ειδώλια) και σπανιότερα από λευκό μάρμαρο. Απεικονίζουν κυρίως γυναικείες μορφές (σε όρθια, καθιστή ή οκλαδόν στάση), ανθρώπινες φιγούρες με αφηρημένα χαρακτηριστικά, αλλά και ζώα ή διάφορα αντικείμενα. 
    Στο Σέσκλο βρέθηκε ''Η νοσοκόμα'', αυτό το πήλινο ειδώλιο γυναίκας που κάθεται σε σκαμπό με ένα βρέφος στην αγκαλιά της.
Εκτεταμένες συλλογές με αυτούς τους θησαυρούς της νεολιθικής τέχνης φυλάσσονται και εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα
Διαβάστηκε 431 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 22 Μαΐου 2026 23:15
Κατηγορία Πολιτιστικές/πολιτισμικές ειδήσεις
Ράνια Ροκιά

Τελευταία άρθρα από τον/την Ράνια Ροκιά

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση