Πέμπτη, 28 Μαρτίου 2024 20:20

Βιβλιοθήκες διακοσμητικές και μη, ακίνητες και σε λεωφορείο του Δήμου Κερατσινίου

Επιλέγων ή Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

vivliothiki1Μαρία Τόπαλη. Αν μια βιβλιοθήκη δεν λειτουργεί καθημερινά έως αργά, αλλά και τα Σαββατoκύριακα, τότε απευθύνεται αποκλειστικά σε συνταξιούχους και ανέργους

 Τι αντιλαμβάνεται ως βιβλιοθήκη ο κάτοικος της Λισσαβώνας, του Βελιγραδίου, της Κολωνίας, της Μασσαλίας; Είναι, πρώτον, ένας χώρος που βρίσκεται στη γειτονιά· ας παραδεχτούμε για τις ανάγκες της συζήτησης ως «γειτονιά» μιαν ευρύτερη περιοχή. Να την πούμε «δημοτικό διαμέρισμα»; Περιλαμβάνει αναγνωστήριο, τμήμα παιδιών και βρεφών, αποθετήριο, Διαδίκτυο, υπολογιστές. Ας την πούμε, λοιπόν, «βιβλιοθήκη της γειτονιάς». Αποτελεί, δεύτερον, μέρος ενός δικτύου. Είναι ο κοντινός μας «κόμπος» (κόμβος) σε ένα μεγάλο, διαρκώς διευρυνόμενο στην ψηφιακή εποχή, δίχτυ (δίκτυο) αποθετηρίων, αρχείων, αναγνωστηρίων. Απλώνεται στη χώρα, στην ήπειρο, στον κόσμο όλον.

Πριν από το Διαδίκτυο, η Βρετανίδα μαμά ή ο Γερμανός μπαμπάς περνούσαν λίγες ώρες του πρωινού με τα μωρά τους και το Σαββατοκύριακο με τα παιδιά τους στη βιβλιοθήκη. Είχε μοκέτα και παιχνίδια, μα και βιβλία για κάθε ηλικία. Η εμβληματική βιβλιοθήκη που βρίσκεται στον περίβολο του Βρετανικού Μουσείου, εκεί όπου άπλωναν τα χαρτιά τους ο Μαρξ, ο Ουάιλντ, ο Γκάντι και τόσοι άλλοι, διαθέτει ασφαλώς παιδικό τμήμα αλλά και πιατάκι με νερό για τον σκύλο. Στο Βελιγράδι, η βιβλιοθήκη της πόλης είναι ανοιχτή καθημερινά από τις 8 το πρωί έως τις 8 το βράδυ και τα Σάββατα μέχρι τις 2 το μεσημέρι. Στη Σόφια, καθημερινά μέχρι τις 19.45 και τα Σάββατα μέχρι τις 14.45. Αν μια βιβλιοθήκη δεν λειτουργεί καθημερινά έως αργά, και τα Σαββατoκύριακα, απευθύνεται αποκλειστικά σε συνταξιούχους και ανέργους.

Οταν η Ισπανίδα ή ο Βέλγος φεύγουν με τα μωρά τους από τη βιβλιοθήκη της γειτονιάς τους, παίρνουν μαζί και τα βιβλία που έχουν δανειστεί. Στην εποχή του Διαδικτύου, μπορούν να τα παραγγείλουν ηλεκτρονικά, από το σπίτι. Στο σπίτι, με το ταχυδρομείο, θα καταφθάσει, εάν θέλουν, το βιβλίο. Κάθε χρήστης, νήπιο, παιδί ή ενήλικος, έχει μια κάρτα, μια ταυτότητα βιβλιοθήκης. Πληρώνει ένα συμβολικό αντίτιμο.

Το παιδί μαθαίνει από νωρίς ότι στη βιβλιοθήκη μιλάμε σιγά. Δεν ενοχλούμε. Προσέχουμε τα βιβλία. Είναι κοινό αγαθό. Τα μοιραζόμαστε.

Οι κάτοικοι πολλών επαρχιακών ελληνικών πόλεων αναγνωρίζουν σε κάτι από τα παραπάνω, αν όχι την πλήρη εικόνα της δικής τους βιβλιοθήκης, τουλάχιστον μέρος της. Βέβαια, ο κανόνας της κυριακάτικης αργίας μοιάζει ακλόνητος. Ακόμη και η εξαιρετική, βραβευμένη δημοτική βιβλιοθήκη της Βέροιας αρκείται σε ένα Σάββατο πρωί, μέχρι τις 3 το μεσημέρι. Φαντάζομαι κάτι νοητές κάννες ιερών και απαραβίαστων εργασιακών δικαιωμάτων, προληπτικά στραμμένες προς όποια ή όποιον διανοηθεί να τις παραβιάσει. Οσο για την Αθήνα, μην το συζητήσουμε. Η Δημοτική Βιβλιοθήκη είναι ο απόλυτος καθρέφτης της Χιονάτης του αθηναϊκού πολιτισμού. Μας δείχνει σαν αυτό που πραγματικά είμαστε. Σουβλάκι καλαμάκι και δωμάτιο προς ενοικίαση. Η ιδέα του κοινού αγαθού, της δημόσιας υποδομής, μας φέρνει αντιμέτωπους με την αλήθεια μας, που θυμίζει μισοεγκαταλελειμμένη βρώμικη τούρκικη τουαλέτα. Κλειστή το Σαββατοκύριακο. Από τις 9 π.μ. έως τις 7 μ.μ. τις καθημερινές, αλλά και έως τις 3 μ.μ. την Τετάρτη(!). Κλειστή ολότελα εδώ και αμέτρητους μήνες για ανακαίνιση. Μια ντροπή.

Πηγή:  kathimerini.gr/culture

H Kινητή Bιβλιοθήκη του Δήμου Κερατσινίου Δραπετσώνας  άφησε το πάρκο στο Σελεπίτσαρι και …. πήρε τους δρόμους!

Σε μια πρώτη γνωριμία με τους δημότες, διέσχισε τους δρόμους της πόλης, για να καταλήξει στην πλατεία Κύπρου υποδεχόμενη τους φίλους του βιβλίου !

Το Βιβλιολεωφορείο του Δήμου μας, είναι μια πρωτοβουλία που σκοπό έχει να μεταφέρει τη γιορτή της ανάγνωσης στις γειτονιές της πόλης, προσπαθώντας να μυήσει τους δημότες στον κόσμο των βιβλίων. Για τον λόγο αυτό, η Κινητή Βιβλιοθήκη ταξιδεύει και σταθμεύει σε πλατείες, πάρκα, παιδικές χαρές, ΚΑΠΗ, σχολεία, στον Πολυχώρο Λιπασμάτων και γενικά σε μέρη όπου συγκεντρώνονται δημότες.

Κάθε πολίτης μπορεί να γίνει μέλος της Κινητής Δανειστικής Βιβλιοθήκης δωρεάν, με την επίδειξη της αστυνομικής ταυτότητας και τη συμπλήρωση φόρμας νέου μέλους. Κάθε μέλος μπορεί να δανείζεται τρία βιβλία για 15 ημέρες. Η επιστροφή των βιβλίων μπορεί να γίνεται είτε στην Κινητή Βιβλιοθήκη, είτε σε μία από τις τρεις Βιβλιοθήκες του Δήμου μας: Κεντρική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου, Βιβλιοθήκη Δραπετσώνας, Παράρτημα Ευγένειας.

Όλη η συλλογή των Βιβλιοθηκών μας είναι μηχανογραφημένη στο ειδικό βιβλιοθηκονομικό σύστημα Koha. Επίσης, οι πολίτες μπορούν να αναζητούν βιβλία από τον Δημόσιο Ηλεκτρονικό Κατάλογο: http://opac.keratsini-drapetsona.gr

Περισσότερες πληροφορίες: Τμήμα Δημοτικών Βιβλιοθηκών 210-4312182.

Σας περιμένουμε!!

dimker26Σ.Δ. Ως ιδέα αυτή η κινητή βιβλιοθήκη του δήμου από την αρχή μας άρεσε. Μένουν βεβαίως πολλά ακόμα να γίνουν ώστε να αρχίσει να παίρνει τα πάνω της η βιβλιοφιλία και μάλιστα σε μία χώρα που το ποσοστό των αναγνωστών εξωσχολικών και εξωεπαγγελματικών βιβλίων σε σχέση με την Ε.Ε είναι πολύ χαμηλό. Πολλά ακόμα και από τους δήμους και από τις οικογένειες και από τα σχολεία και από τα ΜΜΕ και από τα βιβλιοπωλεία και από διάφορες δομές.

Ένα στοιχείο που μπορεί να διαμορφώνει σιγά σιγά μία φιλοαναγνωσία και την συνακόλουθη πνευματική περιρραίουσα στον Δήμο Κερατσινίου Δραπετσώνας είναι οι παρουσιάσεις βιβλίων και οι συζητήσεις με τους συγγραφείς τους με πρωτοβουλία των τριών Δημοτικών Βιβλιοθηκών. Ελάχιστες τέτοιες εκδηλώσεις γίνονται στο Δήμο από το 2015, ενώ πολλαπλάσιες διοργανώνει η Δημοτική παράταξη "Αλλάζουμε τον Πειραιά για όλους και για όλες".  

Και διάφορα από εδώ κι από κει

Eπανέρχεται επιτακτικά το θέμα των βιβλιοθηκών στη χώρα και τα ερωτήματα γύρω από αυτές: τι θέση έχουν οι βιβλιοθήκες στην Ελλάδα; Τι ρόλο έχουν οι βιβλιοθήκες στην καθημερινότητά μας; Έχουμε αντιληφθεί τη σημασία τους είτε μιλάμε για την Εθνική Βιβλιοθήκη είτε για μια επαρχιακή, σχολική ή δημοτική; Πώς θα λύσουμε τα προβλήματα που τις αφορούν;

Τα ζητήματα που σχετίζονται με τις βιβλιοθήκες έχουν πολλές και διαφορετικές αιτίες: τις δομικές ανεπάρκειες της παιδείας, τη ρουσφετολογική και πελατειακή λογική που επικρατεί στο Δημόσιο, τη βαθιά απαξίωση και αδιαφορία για τον πολιτισμό και τα πνευματικά δημιουργήματα, την αποσπασματική και επιφανειακή ενασχόληση ιθυνόντων, που εξαντλείται σε έργα βιτρίνας και όχι ουσίας, την έλλειψη συνολικού οράματος και τήρησής του, εσφαλμένες νοοτροπίες για τον ρόλο των βιβλιοθηκών που και γι’ αυτές ευθύνεται η παιδεία· άρα, ένας φαύλος κύκλος.

Το θέμα των σχολικών βιβλιοθηκών, ειδικά, είναι μια πονεμένη ιστορία για όσους γνωρίζουν, και μόνο αυτή θα έφτανε να αποκαλύψει σε όλο τους το εύρος πολλές παθογένειες.

Επί εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης Αρσένη, μεταξύ 1996-2000, είχε εξαγγελθεί το φιλόδοξο σχέδιο της δημιουργίας 2.000 σχολικών βιβλιοθηκών, οι οποίες κατέληξαν 500, για να εγκαταλειφθούν στη συνέχεια αρκετές από αυτές ή να παρακμάσουν. Οι βιβλιοθηκονόμοι εκείνη την περίοδο έπρεπε να δώσουν αγώνα για να στελεχωθούν με πτυχιούχους βιβλιοθηκονόμους και όχι καθηγητές –κάτι που εν μέρει μόνο έγινε–, ενώ το υπουργείο Παιδείας έπρεπε να πειστεί για το αυταπόδεικτο, πως ένας υπεράριθμος καθηγητής, όσο φιλότιμος και να είναι, δεν επαρκεί για μια σχολική βιβλιοθήκη αλλά χρειάζεται εξειδικευμένο προσωπικό.

Σε μια χώρα όπου τα επίπεδα αναγνωσιμότητας είναι εξαιρετικά χαμηλά και οι Έλληνες μαθητές είναι συνεχώς στις τελευταίες θέσεις, σύμφωνα με τους δείκτες αξιολόγησης του διεθνούς προγράμματος PISA  του ΟΟΣΑ, η ανάπτυξη, η οργάνωση και η χρηματοδότηση των βιβλιοθηκών θα έπρεπε να είναι από τις πρώτες προτεραιότητες. Αντί γι’ αυτό, χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε γιατί μια βιβλιοθήκη δεν είναι πέντε ράφια κι ένας βαριεστημένος υπάλληλος που τηρεί τα βιβλία δανεισμού.

Η αντίληψη που εξακολουθεί να έχει ακόμα αρκετός κόσμος για τις βιβλιοθήκες χαρακτηρίζεται από άγνοια και παρωχημένες αντιλήψεις. Στο συλλογικό φαντασιακό οι βιβλιοθήκες έχουν παραμείνει στον 19ο αιώνα, με βλοσυρούς βιβλιοθηκονόμους, συρταριέρες με χειρόγραφα δελτία καταλογογράφησης και αποκλειστικά υπηρεσίες δανεισμού. Έστω και με ίντερνετ για το κοινό, αλλά ποιος το χρειάζεται σήμερα, αφού μπορεί να έχει πρόσβαση από το σπίτι του; Η δε βιβλιοθηκονομία είναι μια άγνωστη για τους περισσότερους επαγγελματική κατεύθυνση με ασαφές αντικείμενο σπουδών, ενώ αγνοούν τη στενή συνάφειά της με τη Διαχείριση των Πληροφοριών (Information Μanagement).

Και πώς θα μπορoύσε να είναι αλλιώς όταν ελάχιστοι, τουλάχιστον απ' όσους φοίτησαν σε δημόσια σχολεία, είχαν την τύχη να έρθουν σε επαφή με μια σύγχρονη και οργανωμένη σχολική βιβλιοθήκη, κέντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας που να καλλιεργεί τη φιλαναγνωσία, ενώ επισκεπτόντουσαν την πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη της σχολής τους αποκλειστικά για εργασίες και μελέτη και δεν χρειάστηκε ποτέ να επισκεφτούν την αντίστοιχη δημοτική της περιοχής τους, που πιθανόν να αγνοούν και την ύπαρξή της;

Όαση για τη ζοφερή ελληνική πραγματικότητα υπήρξε η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας που βραβεύτηκε το 2010 με το βραβείο «Πρόσβαση στη Μάθηση» (Access to Learning Award - ATLA) από το Ίδρυμα Bill and Melinda Gates. Η συγκεκριμένη είναι ένα από εκείνα τα θαύματα, που από τη μια απορείς αν είναι πραγματικότητα, από την άλλη σε γεμίζουν ελπίδες και δείχνουν πως πολλά πράγματα θα μπορούσαν να είναι αλλιώς: μια βιβλιοθήκη ανοιχτή σε όλους, με πολλές και πρωτοποριακές δράσεις πολιτισμού, ψυχαγωγίας, τεχνολογίας, κοινωνικοποίησης, δημιουργικές δραστηριότητες για τα παιδιά και για μεγάλους με εκπαιδευτικά προγράμματα ενηλίκων, εργαστήρια πολυμέσων, με ρεκόρ δανεισμού, και, το κυριότερο, με μεγάλη αλληλεπίδραση με το κοινό, αποτελώντας ένα πρότυπο για τις δημόσιες –και όχι μόνο– βιβλιοθήκες της χώρας.

Ας φανταστούμε μια ελληνική δημόσια βιβλιοθήκη, ανεξάρτητα από το είδος της, ως κέντρο της κοινότητας, που να απευθύνεται σε όλους: παιδιά, μαθητές, φοιτητές, ερευνητές, εργαζομένους, ανέργους, συνταξιούχους, μετανάστες· με πρόσβαση στην πνευματική γνώση του παρελθόντος αλλά και στις ψηφιακές δυνατότητες του παρόντος και το βλέμμα στραμμένο σε αυτά που έρχονται· που αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες· που εκμεταλλεύεται την τεχνητή νοημοσύνη και τις προοπτικές της· με ψηφιακά αρχεία και εργαλεία· στελεχωμένη με εξειδικευμένο και καταρτισμένο προσωπικό, εκπαιδευμένο σε όλα τα νέα εργαλεία· διασυνδεδεμένη με άλλες βιβλιοθήκες.

Όλα αυτά θα παραμείνουν όνειρα θερινής νυκτός, αν δεν μπουν τα θεμέλια, που δεν είναι άλλα από τις σχολικές βιβλιοθήκες. Στα σχολεία με οργανωμένη σχολική βιβλιοθήκη, όπως μπορεί να φανταστεί κανείς, οι μαθητές διαβάζουν περισσότερο, ενώ οι μαθησιακές τους ικανότητες είναι ενισχυμένες – επίσης παρέχονται περισσότερες ευκαιρίες σε όσους προέρχονται από χαμηλότερα κοινωνικο-οικονομικά στρώματα. Αν μπορούσε να συγκρίνει κανείς σήμερα μια μέση βιβλιοθήκη δημόσιου σχολείου με μια βιβλιοθήκη αντίστοιχης βαθμίδας σε επαρχιακή πόλη της Αγγλίας, της Ιρλανδίας ή της Δανίας ή και ενός εγχώριου ιδιωτικού σχολείου, το πιθανότερο είναι να έμενε άφωνος από το πολιτισμικό και τεχνολογικό χάσμα.

Ο Κυριάκος Ντελόπουλος (1933-2020), στον οποίο οφείλουμε πολλά για την ανάπτυξη των βιβλιοθηκών και της επιστήμης της Βιβλιοθηκονομίας στη χώρα μας, στο βιβλίο του «Για τις σχολικές βιβλιοθήκες - 4+3 κείμενα από βιβλιοθηκονομική άποψη» (εκδόσεις Gutenberg, 2005) σημείωνε: «Οποιοδήποτε εκπαιδευτικό σύστημα, αν δεν υποστηρίζεται από ένα καλό σύστημα δικτύου βιβλιοθηκών στο σχολείο, είναι καταδικασμένο να αποτύχει γρηγορότερα και από τις άλλες εγγενείς αδυναμίες του. Η σχολική βιβλιοθήκη –πρώτιστη και μέγιστη ανάγκη– δεν είναι μια αόριστη νεφελώδης ιδέα-παραγέμισμα συστήματος, είναι στήριγμά του».

Το 2005 κυκλοφόρησε επίσης από τις ίδιες εκδόσεις ο συλλογικός τόμος με τον εύγλωττο τίτλο «Οι παπαγάλοι δεν διαβάζουν βιβλία - Κείμενα πολιτικής βιβλίου», σε επιμέλεια του ιδρυτή του εκδοτικού οίκου Gutenberg, Γιώργου Δαρδανού, που περιείχε σημαντικά κείμενα για τις σχολικές βιβλιοθήκες, ενώ το 2015 κυκλοφόρησε ένα ακόμα βιβλίο, πάλι σε επιμέλεια δική του, «Η σχηματική σκέψη - Το ένα και μοναδικό βιβλίο και οι ανύπαρκτες βιβλιοθήκες στην ελληνική εκπαίδευση».

Ο Γιώργος Δαρδάνος είχε ενεργή συμμετοχή στην προσπάθεια για τη δημιουργία σχολικών βιβλιοθηκών και, εκτός από την επιμέλεια σχετικών βιβλίων, έχει αρθρογραφήσει πολλές φορές για το θέμα. Εις μάτην, βέβαια. Όπως ο ίδιος έχει δηλώσει: «Εδώ και είκοσι χρόνια γράφω, μιλάω, ξαναγράφω, ξαναμιλάω, φωνάζω, αλλά στου κουφού την πόρτα». Μοναχικοί πνευματικοί σταυροφόροι εις ώτα μη ακουόντων.

Όσο δεν δημιουργείται δίκτυο σχολικών βιβλιοθηκών, τουλάχιστον για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, και όσο δεν γίνεται σαφές –με πράξεις και όχι ευχολόγια– πόσο μείζον θέμα είναι οι βιβλιοθήκες για την παιδεία και την πνευματική παρακαταθήκη μιας χώρας, η κατάσταση που περιγράφουμε θα διαιωνίζεται.

Ως πότε θα συνεχίζεται η διαχρονική αδιαφορία της πολιτείας για τις σχολικές βιβλιοθήκες; Ως πότε θα αγνοούμε πως η βιβλιοθήκη είναι ένας ζωντανός οργανισμός και όχι μαυσωλείο, οπότε μπορεί να αποτελέσει σε σχολικό, τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο σημαντικό μοχλό πνευματικής ανάπτυξης; Ως πότε θα θεωρούνται οι βιβλιοθήκες μουσειακό είδος και αποκομμένες από τις νέες ψηφιακές δυνατότητες και όσα ακόμα έρχονται το προσεχές μέλλον;

Ο Μπόρχες, στο περίφημο διήγημά του «Η Βιβλιοθήκη της Βαβέλ», αρκετά χρόνια πριν από την έλευση του ίντερνετ, είδε τη βιβλιοθήκη ως σύμπαν. Με τόσες τεχνολογικές δυνατότητες σήμερα, είναι πολύ πιο εύκολο για μας να φανταστούμε το ίδιο. 

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 29 Μαρτίου 2024 10:28
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση