Παρασκευή, 02 Φεβρουαρίου 2024 18:30

"Μemento mori, ήτοι να θυμάσαι ότι θα πεθάνεις", ψηφιδωτό από την Πομπηία στο Μουσείο της Ακρόπολης της Myrina Kalaitzi, από το fb

Επιλέγων ή Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

myrinaΣτα εκθέματα των "Ν(ο)ημάτων" στο Μουσείο Ακρόπολης συμπεριλαμβάνεται και το εικονιζόμενο ψηφιδωτό από την Πομπηΐα, το οποία ανήκει στα έργα τέχνης με σκοπό να θυμίσουν στον θεατή το εφήμερο της ζωής και της μοίρας, την θνητή φύση των ανθρώπων, συχνά σε περιπαικτικό, σκωπτικό τόνο: memento mori, ήτοι να θυμάσαι ότι θα πεθάνεις.

Φιλοσοφικής φύσης ερωτήματα εισάγονταν στον κόσμο του συμποσίου με διάφορους τρόπους, και τα έργα, τα θέματά τους, που κοσμούσαν τα δωμάτια όπου αυτά λάμβαναν χώρα, όπως και αυτό το ψηφιδωτό, ή τα θέματα που κοσμούσαν αντικείμενα όπως τα κύπελλα του κρασιού, ήταν ένας από τους δυνατούς τρόπους, εκτός από τα λογής λογής αναγνώσματα ή αφηγήσεις.

Το αλφάδι με το νήμα της στάθμης επάνω, ένα κρανίο που κυριαρχεί στην εικόνα, κάτω ο τροχός της μοίρας, δεξιά ενδύματα και χρηστικά αντικείμενα που αποδίδονται στους φτωχούς, αριστερά αυτά των πλουσίων.  

Το σημείο στο οποίο θα ήθελα, παρ' όλ' αυτά, να επιστήσω την προσοχή σας, αγαπητέ μου αναγνώστη, είναι το διάστημα μεταξύ του κρανίου (που ομολογουμένως, θυμίζει λίγο αυτά των πιθηκοειδών ένα βήμα πριν την εξέλιξη που οδήγησε στο είδος μας) και του τροχού: εκεί υπάρχει μια πεταλούδα, πολύχρωμη. 

Οι πεταλούδες στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα συμβόλιζαν τις ψυχές -αυτές που μάς εγκαταλείπουν άμα τω θανάτω και υπερίπτανται των άψυχων πλέον κορμιών μας. Η θέση της εδώ, σε ένα ψηφιδωτό κορεσμένο στους συμβολισμούς, είναι πολύ ταιριαστή.

Χαζεύοντας στο ψηφιακό δίχτυ, εάν κανείς ζητήσει να μάθει την ιστορία του παπιγιόν (bow tie, noeud papillon) θα διαβάσει σε περισσότερες πηγές (αντιγράφουν, βέβαια, η μία την άλλη κατά κόρον) ότι αυτό κατάγεται από την συνήθεια των Κροατών στρατιωτών του Τριακονταετούς (1618-1648) να δένουν το πουκάμισό τους με μαντήλια στο ύψος του λαιμού. Από τους Κροάτες η μόδα εισήλθε εις Παρισίους, όπου και έγινε ανάρπαστη και το πράγμα πήρε τον δρόμο του, οδηγώντας στο παπιγιόν και την γραβάτα (ή αντιστρόφως).

Όπως και νά'χει, πολύ πριν από τους Κροάτες, ένα κρανίο στη σκιά του Βεζουβίου, φόραγε παπιγιόν, και δη του εκλεκτότερου είδους (σημειωτέον ότι papillon στα Γαλλικά σημαίνει πεταλούδα).

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 03 Φεβρουαρίου 2024 11:58
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση