Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Κυριακή, 04 Αυγούστου 2013 16:33

Ζίγκμουντ Μπάουμαν από την οικουμένη με αγάπη, Εφημερίδα των Συντακτών

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Διάβαζα μία συνέντευξη ενός Πολωνού στην Εφημερίδα των Συντακτών και όσο προχωρούσα τόσο μου άρεσε. Κατάφερνε μ'έναν περιεκτικό και σαφή τρόπο να διατυπώνει την άποψή του δίχως περικοκλάδες.

 

Και αυτά που έλεγε είχαν στόχο να αλλάξει η κατάσταση και να γίνει καλύτερη για τον κόσμο. Μου φάνηκαν πολύ πειστικά και σε απόσταση αναπνοής, με αυτά που κατά καιρούς αλλά λιγότερο σφαιρικά και συμπαγή, έχω σκεφτεί. Έψαξα μετά να βρω κάποια στοιχεία γι'αυτόν κι έπαθα πλάκα όταν είδα πως ήταν 88 ετών. Και μια ζωή πολυτάραχη. Γι'αυτό σκέφτηκα να σας ενημερώσω και για τον περιπετειώδη βίο του κοινωνιολόγου Ζίγκμουντ Μπάουμαν, ενός ανθρώπου που είναι γειωμένος και συνάμα απογειωμένος.

Αν θέλετε να διαβάσετε την συνέντευξη που παρεχώρησε στον Τάσο Τσακίρογλου πατήστε εδώ

 

Ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν γεννήθηκε στο Πόζναν της Πολωνία το 1925. Γλύτωσε από τα προγκρόμ των Πολωνο-Εβραίων προς τα κρεματόρια των Ναζί. Εντάχθηκε στον τότε ελεγχόμενο από τους σοβιετικούς Ελεύθερο Πολωνικό Στρατό και πολέμησε ενάντια στη ναζιστική κατοχή. Συμμετείχε στις μάχες του Κόλμπεργκ και του Βερολίνου για τις οποίες του απονεμήθηκε τον Μάιο του 1945 ο στρατιωτικός σταυρός της ανδρείας.

Παρέμεινε στον στρατό για να κάνει καριέρα μετά τον πόλεμο αλλά το Πολωνικό κομμουνιστικό κόμμα του επιφύλαξε μία έκπληξη "ναζιστικού τύπου": την εκκαθάριση του πολωνικού στρατού και του κομμουνιστικού κόμματος από τους Εβραίους το 1953.

Ο Bauman έγινε απόβλητος του συστήματος και του κόμματος. Στράφηκε στην ακαδημαϊκή καριέρα και κατάφερε να γίνει καθηγητής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας. Ευφυής και εργατικός όντας, το έργο του, που το διέκρινε εξ αρχής ένα προσωπικό βλέμμα, βγήκε από τα στενά όρια της ακαδημαϊκής κοινότητας και βρήκε ανταπόκριση στους Πολωνούς αναγνώστες.

Τότε ήταν που το κομμουνιστικό κόμμα της Πολωνίας επιφύλαξε άλλη μία "ναζιστικού τύπου" έκπληξη. Το 1968 έγινε μία εκκαθάριση των Εβραϊκής καταγωγής διδασκόντων από τα πολωνικά πανεπιστήμια (διότι στα κομμουνιστικά καθεστώτα δεν αρκούσε να ήσουν κομμουνιστής, αλλά κομμουνιστής με εθνική ταυτότητα) και ο Bauman απολύθηκε και απελάθει.

Όμως δεν πτοήθηκε μιας και του δόθηκε η ευκαιρία να ξεδιπλώσει το ταλέντο του εκτός των συνόρων της Πολωνίας. Κατέφυγε στην Αγγλία και προσελήφθηκε από το πανεπιστήμιο του Λήντς. Διαμόρφωσε μια αυτόνομη κοινωνιολογική οπτική και όντας δημιουργικός μέχρι μεγάλη ηλικία, μας παρέδωσε ένα εξαιρετικό διανοητικό έργο. Συνταξιοδοτήθηκε το 1990, αλλά συνέχισε να αρθρογραφεί, να δίνει συνεντεύξεις, να συμμετέχει σε συνέδρια και να γράφει βιβλία. Το εντυπωσιακό είναι ότι τα σημαντικότερα έργα του τα έγραψε σε μεγάλη ηλικία και δείχνουν τόσο φρέσκα λες και τα έγραψε ένας νέος άνθρωπος. Και κάτι τελευταίο. Μετα την κατάρρευση των κομμουνιστών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη, η νέα Πολωνική κυβέρνηση τον προσκάλεσε να ξαναδιδάξει στο πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας, το οποίο και έκανε.

Έχει γράψει πολλά έργα και βιβλία και έχει αναπτύξει ποικίλες ιδέες, με σημαντικότερη την έννοια της "Ρευστότητας"

 

Η σκέψη του Μπάουμαν έχει δεχτεί επιρροές από σημαντικούς διανοούμενους του 19ου αιώνα, όπως τον Καρλ Μαρξ και τον Μαξ Βέμπερ, αλλά και του 20ού αιώνα, όπως τον Τεοντόρ Αντόρνο, τον Κορνήλιο Καστοριάδη και τον Εμανουέλ Λεβινάς. Ο Μπάουμαν πιστεύει ότι η κοινωνιολογία είναι υπόθεση ηθική: "Το να σκεφτόμαστε κοινωνιολογικά σημαίνει ότι καταλαβαίνουμε περισσότερο τους ανθρώπους γύρω μας, κατανοούμε τις ελπίδες τους και τις επιθυμίες τους, τις ανησυχίες και τα προβλήματά τους". Έχει τιμηθεί με τα βραβεία European Amalfi Prize for Sociology & Social Science (1990) και Adorno (1998). 

 

Ο Μπάουμαν δεν παρουσιάζεται ιδιαίτερα αισιόδοξος για το μέλλον. Τα πρόσφατα έργα του διέπονται από μελαγχολία και θέτουν κρίσιμα ερωτήματα για την ικανότητα του σύγχρονου ανθρώπου να αγαπάει, να κάνει σχέσεις με τους άλλους, σχολιάζοντας την πιθανότητα μελλοντικών ολοκαυτωμάτων αλλά και την κατάσταση που μας περιρρέει και της οποίας είμαστε μέλη: τη μετανεωτερικότητα ή «ρευστή νεωτερικότητα», όπως την ονομάζει. Πρόκειται για την κοινωνία που προέκυψε τις τελευταίες δεκαετίες, όπου ο θρίαμβος του ατομικισμού δημιούργησε το νέας κοπής άτομο, ένα άτομο χωρίς σταθερούς δεσμούς, που απολαμβάνει μεν τη χωρίς δεσμεύσεις ελευθερία, αλλά ταυτόχρονα είναι βυθισμένο στην ανασφάλεια, τον κομφορμισμό και το φόβο, κάτοικο ενός κόσμου όπου, μετά το θρίαμβο της «εξατομίκευσης», οι σχέσεις είναι ευχή και κατάρα, οι πλέον αισθητές «ενσαρκώσεις της αμφιθυμίας»: Οι κάτοικοι του ρευστού μοντέρνου κόσμου γυρεύουν σχέσεις που θα τους σκεπάζουν σαν ελαφρύ πανωφόρι, ένα πανωφόρι που θα τους προστατεύει χωρίς να τους βαραίνει, και από το οποίο, όταν αλλάζει ο καιρός, θα μπορούν εύκολα να απαλλαγούν.

Βιβλία του Μπάουμαν που έχουν μεταφραστεί στα Ελληνικά.

(2012)

Παράπλευρες απώλειες, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου

(2009)

Ρευστοί καιροί, Μεταίχμιο

(2008)

Ζωή για κατανάλωση, Πολύτροπον

(2007)

Ρευστός φόβος, Πολύτροπον

(2006)

Ρευστή αγάπη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας

(2005)

Σπαταλημένες ζωές, Κατάρτι

(2004)

Η εργασία, ο καταναλωτισμός και οι νεόπτωχοι, Μεταίχμιο

(2004)

Παγκοσμιοποίηση, Πολύτροπον

 (2002)

Η μετανεωτερικότητα και τα δεινά της, Ψυχογιός

(1998)

Και πάλι μόνοι, Έρασμος

(1994)

Ο πολιτισμός ως πράξη, Εκδόσεις Πατάκη

 

Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 04 Αυγούστου 2013 17:15
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Τελευταία άρθρα από τον/την Λάκης Ιγνατιάδης

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση