Σάββατο, 03 Αυγούστου 2013 20:45

Μια Πειραιώτισσα χώνει τη μύτη της στη ζωή της Λώρας Μάρξ

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Η Λάουρα Μαρξ ( 1845 -1911),  δεύτερη κόρη του Μάρξ και της Τζένης φον Βεστφάλεν, γεννήθηκε τη χρονιά που ο πατέρας της μαζί με τον Φρίντριχ Ένγκελς έγραψαν το Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Το 1868 παντρεύτηκε τον Πολ Λαφάργκ με κουμπάρο τον Ένγκελς, που πάντα ενίσχυε οικονομικά την οικογένεια Μάρξ.

 

Ο Πολ Λαφάργκ ( 1842 - 1911) γεννήθηκε στη Κούβα από γαλλοεβραίους γονείς κι είχε ρίζες νέγρικες και ινδιάνικες. Σπούδασε ιατρική στο Παρίσι και το ζευγάρι αναμείχθηκε έντονα στο κομμουνιστικό κίνημα της εποχής του, ενώ το 1871 συμμετείχε ενεργά στην κομμούνα του Παρισίου. Το πιο πετυχημένο βιβλίο που έγραψε ο Πολ ήταν « Το δικαίωμα στην τεμπελιά», ένα βιβλίο που προκάλεσε αντικρουόμενες κρίσεις στους κύκλους της αριστεράς της εποχής του.  

Η Ζέφη Κόλλια γεννήθηκε στον Πειραιά και μεγάλωσε στην Νίκαια. Από ότι λέει η ίδια ένα πρόσφατο περιστατικό αυτοχειρίας που τη συγκίνησε, ήταν ο λόγος που την ώθησε να χωθεί στη ζωή της Λώρας και του Πολ που  αυτοκτόνησαν μαζί με ένεση υδροκυανίου το 1911, αφού αποφάσισαν ότι δεν είχαν τίποτα άλλο να δώσουν στο κίνημα στο οποίο είχαν αφιερώσει τη ζωή τους.

Να τι μας λέει με λίγα λόγια η συγγραφέας για τη Λώρα: Υπήρξε μια ψυχρή καλλονή η οποία κατάφερνε να συνδυάζει τις φιλελεύθερες ιδέες της με την κοινωνική ευπρέπεια, ενώ οι άνδρες την άφηναν παγερά αδιάφορη έως ότου ο ημιβάρβαρος αναρχικός Πωλ Λαφάργκ κυριολεκτικά την κατέκτησε με το σπαθί του, ενώ κατόπιν δεν δίσταζε να την χουφτώνει ακόμα και δημοσίως! Κοντολογίς ήταν μια ευάλωτη ύπαρξη η οποία έζησε στη δίνη των πιο αντικρουόμενων ιδεών και συναισθημάτων, εντός και εκτός.

Και για τον Πολ: Υπήρξε μια περίοδος που ήμουν βαθειά και ανομολόγητα ερωτευμένη μαζί του. Μάλλον ακόμα είμαι. Έπιασα -σαν γυναίκα- τους συναισθηματικούς κραδασμούς που λύγισαν την ψυχρή Λώρα. Πίσω απ το εξωτικό κρεολό βλέμμα του ανακάλυψα έναν άντρα φλογερό, ιδεολόγο, θαρραλέο, άφοβο, περιπετειώδη, με σπινθηροβόλο πνεύμα, παράδοξα προχωρημένη σκέψη, καταιγιστικό χιούμορ, κριτική ματιά, αγάπη για την καλή ζωή και τις διασκεδάσεις. έναν εμβριθή γνώστη τόσο του μαρξισμού όσο και του καλού κρασιού, διονυσιακό αλλά και απολλώνιο ταυτόχρονα. Φυσικά είχε πολλά ελαττώματα, ήταν οξύθυμος και εγωιστής, φωνακλάς, αγύριστο κεφάλι, παθιασμένος σε άδικο βαθμό μερικές φορές... Αλλά και ποιος είναι τέλειος;

Όσο για την περίοδο που παρακολουθεί τη ζωή αυτού του ζευγαριού, η Ζέφη Κόλια λέει: Το σκηνικό «εργατικό κίνημα» ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι του έργου. Να πιάσεις το κουβάρι από την αρχή και να ξετυλίξεις τα γεγονότα του πιο ζωντανού κομματιού της ιστορίας στην Ευρώπη του 19ου αιώνα.  Από την Α’ Διεθνή, τη σύσταση των συνδικάτων, τα κινήματα, τις διασπάσεις, τη θέσπιση της εργατικής πρωτομαγιάς και τις γιγάντιες απεργίες, τις επαναστάσεις και τους πολέμους, την εκβιομηχάνιση και την άνθιση του καπιταλισμού παράλληλα με την γέννηση του επιστημονικού σοσιαλισμού. Χωρίς να το καταλάβω, έγινα η άριστη μαθήτρια που δεν είχα υπάρξει ποτέ. Και το ευχαριστήθηκε η ψυχή μου!

 Ένας λόγος που κάνουμε αναφορά στο βιβλίο αυτό είναι το γεγονός πως η συγγραφέας είναι Πειραιώτισσα. Έχουμε λοιπόν μια κοπέλα που μεγάλωσε στην προσφυγική Νίκαια, που περπατούσε στα δρομάκια αυτής της εργατικής συνοικίας σε εποχές με μικρές εντάσεις και που αποφασίζει να ταξιδέψει με το μυαλό της σε άλλoυς χρόνους και τόπους και σε φάσεις που βγάζανε φωτιά. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά φιλοδοξεί να εισχωρήσει και στα ενδότερα της ζωής του θρυλικού αυτού ζευγαριού, όχι για να του βγάλει τ'άπλυτα στη φόρα, αλλά για να αναζητήσει τη δύναμη και την αδυναμία του, πατώντας σε δυο βάρκες. Τα στοιχεία και οι πληροφορίες που διάβασε είναι η μία και ή άλλη, η επεξεργασία που έκανε ο ψυχισμός της και η φαντασία της. Δύσκολο πράγμα. Που δεν τελειώνει εκεί μιας και μετά στρώθηκε στη δουλειά ψάχνοντας να βρει τις λέξεις και να φτιάξει εκείνες τις προτάσεις και το ρυθμό τους που θα ζωντανέψουν αυτό το ταξίδι του μυαλού της και των συναισθημάτων που της προκάλεσε. Είναι αξιοθαύμαστη αυτή η ικανότητα του ανθρώπινου μυαλού, να ταξιδεύει στο χρόνο και να κοινωνεί φέτες ιστοριών κι εποχών.

Ένα από τα κεντρικά ζητήματα που έχουν να κάνουν με την ιστορική λογοτεχνία, είναι η πειστικότητα της ανάδυσης μιας περασμένης εποχής, με τους δικούς της όμως όρους, αναβρασμούς και ορίζοντες. Αν επίσης καταφέρει ο συγγραφέας να σπαρταρούν οι κεντρικοί ήρωες και η όλη ανάπτυξη της ιστορίας να ρίχνει γέφυρες με το παρόν μας, τότε μπορούμε να ισχυριστούμε βάσιμα πως οι αναγκαίοι όροι για να χαρακτηριστεί το μυθιστόρημα καλό, υπάρχουν. Μένει να είναι εν δράσει και οι ικανοί όροι. Αλλά αυτούς θα τους εντοπίσουν ή όχι οι αναγνώστες του βιβλίου, μιας και είναι οι αιτίες που προκαλούν στο όλον τους νηφάλια μέθη ή ή όχι.

Μία ενδιαφέρουσα συνέντευξη που πήρε ο Δημήτρης Φύσσας από την Ζέφη Κόλλια εξ αιτίας του βιβλίου της «Λώρα, η τελευταία των Μάρξ» και δημοσιεύτηκε στην Athens Voice μπορείτε πατώντας εδώ να τη διαβάσετε.

Μου φαίνεται πως είναι μια καλή ιδέα ο δήμος Νίκαιας Ρέντη ή Πειραιά, ή μια κίνηση ή ένας σύλλογος ή ένα βιβλιοπωλείο, να παρουσιάσουν την συντοπίτισσά μας Ζέφη Κόλλια και το αξιόλογο βιβλίο της.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

 

Η πρώτη φορά που ο Πωλ Λαφάργκ συνάντησε τη Λώρα Μαρξ ήταν τον Φεβρουάριο του 1865, στη μέση της σκάλας που οδηγούσε απ’ το ισόγειο στον πρώτο όροφο του σπιτιού της Μοντένα Βίλας: Εκείνη κουβαλούσε ένα πακέτο με συγγράμ­ματα που μόλις είχε φέρει απ’ τη βιβλιοθήκη του Βρετανικού Μουσείου και τα ανέβαζε στο γραφείο του πατέρα της. Εκείνος μόλις είχε ολοκληρώσει την πρώτη σοβαρή πολιτική αποστο­λή του· την παράδοση στον δόκτορα Καρλ Μαρξ ενός σημαντι­κού εγγράφου με λεπτομερή αναφορά για την πορεία της νεο­σύστατης Διεθνούς Ένωσης Εργατών στο Παρίσι.

 

Κοιτάχτηκαν έντονα πάνω στο πλατύσκαλο.

Εκείνη αντίκρισε έναν μελαχρινό νεαρό με μπούκλες, πα­χύ μουστάκι και σαρκώδη χείλη που έμοιαζε με ήρωα εξωτι­κού μυθιστορήματος του Ντανιέλ Ντεφόε, αν και η ανεπιτή­δευτη κομψότητά του παρέπεμπε περισσότερο σε ρομαντικό ποιητή ή αναρχικό γόνο αριστοκρατικής οικογενείας. Πά­ντως όχι σε προλετάριο. Μάλλον φοιτητής. Ίσως Γάλλος. Ή μήπως Ισπανός;

Η ξενική προφορά του όταν προσφέρθηκε να κουβαλήσει τα βιβλία της ήταν αινιγματικά μελωδική και το κορακίσιο βλέμμα του πιο ξεδιάντροπο απ’ ό,τι ήταν συνήθως των επηρ­μένων Γάλλων· τον ένιωσε σχεδόν να μαντεύει το περιεχόμενο του μπούστου της. Αρνήθηκε την προσφορά του ευγενικά.

 

Εκείνος διέκρινε μια υπεροπτική δεσποινίδα –ήταν άρα­γε πάνω από δεκαοκτώ;– με πυρρόξανθα μαλλιά που έπε­φταν σε μια χαλαρή κοτσίδα σχεδόν μέχρι τη μέση της, ροδα­λό πρόσωπο με μια έκφραση σοβαρότητας αταίριαστη για την ηλικία της και ζουμερό στήθος πίσω απ’ τις κόπιτσες του σφιχτού κορσάζ της. Την αποχαιρέτησε εξίσου ευγενικά με μια κίνηση του καπέλου του και ακολούθησε την υπηρέτρια προς την έξοδο της οικίας των Μαρξ. […]

 

Μόλις ανέβηκε στο γραφείο, ρώτησε τον πατέρα της: Ποιος ήταν ο νεαρός που μόλις είχε συναντήσει στη σκάλα. Ο Μαρξ κάπνιζε το πούρο του και δρασκέλιζε πάνω κάτω το φθαρμένο χαλί, στον διάδρομο που είχαν χαράξει οι συνεχείς πατημασιές του. Αυτός ήταν ο τρόπος του να σκέφτεται. Στο σταχτοδοχείο αργόσβηνε ξεχασμένο ένα ακόμα πούρο δίπλα σε ένα βουνό από καμένα σπίρτα. Βυθισμένος στις σκέψεις του πάνω στους δαιδαλώδεις νόμους της πολιτικής οικονομίας δεν άκουσε την ερώτησή της παρά μόνο αφού αναγκάστηκε να την επαναλάβει.

 

Η μητέρα της ή η Λένχεν θα είχαν παραξενευτεί με αυτήν της την επιμονή· η Λώρα δεν φημιζόταν για το ενδια­φέρον της προς τους άντρες, εκτός αν επρόκειτο για τον πα­τέρα της. Αυτός τους επισκίαζε όλους. Πάντα.

«Α, εννοείς τον Λαφάργκ! Τον νεαρό αναρχικό φοιτητή απ’ το Παρίσι, που το κεφάλι του είναι παραγεμισμένο με τις ουτοπιστικές ανοησίες …»

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 03 Αυγούστου 2013 23:13
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση