Κυριακή, 18 Ιουλίου 2021 15:29

Βουβές σκηνές από ένα γάμο

Συντάκτης 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

pittasΣτο τραπέζι μιας ταβέρνας στο Κάρσο της Τεργέστης, οι φίλοι που είχαν έρθει για να δροσιστούν λιγάκι παρατηρούν με ειρωνεία ένα ζευγάρι σε ένα τραπέζι, που είναι μάλλον αντρόγυνο. Καθισμένοι ο ένας ενώπιον του άλλου και ενώπιον του ποτηριού τους, δεν ανταλλάσουν ούτε μία λέξη, ο καθένας παλεύει με το δικό του i Phone ή με κάποιο άλλο παρόμοιο μαραφέτι. Κάθε τόσο μιλάνε, όχι μεταξύ τους αλλά με αόρατους συνομιλητές, εν γένει όμως είναι σιωπηλοί, απορροφημένοι στον εαυτό τους και στις συσκευές τους. ριν από μερικά χρόνια θα είχαν πιθανόν παρεμβάλει μεταξύ τους μία εφημερίδα, ένα παραπέτασμα σχεδόν σιδηρούν, που τώρα έχει αντικατασταθεί από νέους μονωτικούς και πιο εξηζητημένους τοίχους. 

Στο άλλο τραπέζι νιώθουν την ανάγκη να χλευάσουν επισημαίνοντας έτσι την απόλαυση να νιώσουν λογοκριτές της εποχής και της παρακμής των αυθεντικών σχέσεων. Ιδιαίτερα ευχαριστημένοι νιώθουν οι ανύπαντροι και οι ανύπαντρες καθώς έχουν χειροπιαστή απόδειξη της πλήξης του γάμου, της απόστασης που φωλιάζει σε ένα σταθερό ζευγάρι. Εν γένει, υποβόσκει η ικανοποίηση να κριτικάρεις την κοινοτοπία και τα στερεότυπα των άλλων - κοινότοποι είναι βέβαια πάντα οι άλλοι - να νιώθεις αποδεσμευμένος από κάθε συμβατικότητα και ρουτίνα: αυτοί είναι οι αυθεντικοί άνθρωποι, έτοιμοι να εντοπίσουν παντούς όλους όσοι δεν είναι, και να τους λυπηθούν, να τους κρίνουν, να τους διορθώσουν, να τους απελευθερώσουν από τη μηχανική επανάληψη της ύπαρξής τους, να τους διδάξουν πως να ζήσουν. Πίσω από κάθε μαστιγοφόρο της καθημερινής κοινοτοπίας κρύβεται ένας σχολικός δάσκαλος, από εκείνους του παλιού καιρού με τη βέργα στο χέρι. 

Σε ποιο τραπεζάκι κάθονται άραγε οι πιο ζωηροί πελάτες; Κάθε τόσο οι δύο πιθανοί σύζυγοι, αν και φευγαλέα, κοιτάζονται, είναι η στιγμή μιας ήρεμης, μυστηριώδους τρυφερότητας. Ενίοτε η γυναίκα τον αγγίζει στο μπράτσο. Γιατί άραγε, για να είναι πιο αληθινή, θα έπρεπε να κλείσει το ψηφιακό της μαραφέτι, που δεν μειώνει ουδόλως αυτή την τρυφερότηα; Και γιατί το να είσαι μαζί με τον άλλο σιωπηλά πρέπει να αποτελεί πάντα ένδειξη στειρότητας και απόστασης; Βέβαια η αποξένωση μπορεί να είναι σημάδι δυστυχίας  και να στερεί στους ανθρώπους  - ιδιαίτερα αν πρόκειται για ανθρώπους που αγαπιούνται ή που αγαπήθηκαν ή που αντιλαμβάνονται με οδύνη ότι αγαπιούνται αλλά με τρόπο αμοιβαία ασύμβατο - εκείνο το διάλογο στον οποίο μόνο τότε επιβεβαιώται αληθινά η ύπαρξή μας.

Το κτηνώδες όμως και απάνθρωπο γρανάζι της πραγματικότητας μας στερεί πολύ συχνά ένα άλλο αγαθό: τη μοναξιά, την ανάγκη να νιώθουμε ότι είμαστε μόνοι, να ζήσουμε έστω κάθε τόσο σε εκείνο το Φαρ Ουέστ της καρδιάς μας, στο οποίο είμαστε κάποιες φορές αληθινοί μόνο αν είμαστε μόνοι, όπως ο καουμπόι των παλιών γουέστερν. Αγαπώ σημαίνει επίσης καταλαβαίνω και προστατεύω την μοναξιά που έχει ο άλλος ανάγκη, καταλαβαίνω ότι ο/η συντροφός μου θέλει να φύγει εκτός σπιτιού όχι μόνο όταν έχει ένα τετριμμένο αλλά πάντα αξιοσέβαστο γεύμα εργασίας που δεν θίγει κανένα γάμο, αλλά κι όταν έχει ανάγκη, μια συγκεκριμένη μέρα, να απομονωθεί αποκλειστικά με τις δικές του σκέψεις και την αδέσποτη περιπλάνησή τους και να χαθεί. Αντιθέτως λέει ένας στίχος του Ρίλκε, "οι εραστές ωθούνται / πάντα να ποδοπατούν ο ένας τα όρια του άλλου". 

Οι δύο υποθετικοί σύζυγοι σε εκείνο το τραπέζι δεν έχουν συνεχώς καμία υποχρέωση να γίνουν ομιλιτικοί, ούτε οι άλλοι έχουν το δικαίωμα να ξέρουν αν είναι ευτυχισμένοι ή δυστυχισμένοι, αν με κάποιον τρόπο αγαπιούνται, αν έχουν αδικήσει και με ποιον τρόπο ο ένας τον άλλον. Η ανθρώπινη αλήθεια έγκειται επίσης στον σεβασμό αυτής της αδιαφάνειας, αναφαίρετο δικαίωμα όλων, μολονότι παραβιάζεται αδιάκοπα. Γιατί αυτή η μανία να σκαλίζουμε την προσωπική ζωή του άλλου προσπαθώνας να την περάσουμε από ακτίνες Χ, έχοντας την αξίωση να γωρίζουμε της και συχνά σπιλώνοντάς την με το βουητό μας, πάντα με την πεποίθηση ότι το κάνουμε από αγάπη για εκείνον που μάλλον θα προτιμούσε να ήμασταν αποστασιοποιημένοι και ήσυχοι; Όπως λέει και ο Δον Κιχώτης, ο καθείς ας λογαριστεί με το κρίμα του. 

23 Αυγούστου 2013.

Από το βιβλίο του Κλαούντιο Μάγκρις (Τεργέστη, 1939) "Στιγμιότυπα", που περιλαμβάνει αφηγήματα που έγραψε από το 1999 έως το 2016.

Για την αντιγραφή ο συντάκτης. 

Την φωτό, που τράβηξε το 1986 στο Γκρατς της Αυστρίας ο Κων/νος Πίττας, την εντοπίσαμε στο περιοδικό "books' journal όπου δημοσιεύτηκε με τον τίτλο "Η Σιωπή".  

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 19 Ιουλίου 2021 12:20
Λάκης Ιγνατιάδης

Ραβδοσκοπία ατζαμή

Προσθήκη νέου σχολίου

Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση